Takmörkun RÚV að auglýsingamarkaði

Rætt hefur verið um að breyta frumvarpi um Ríkisútvarpið ohf þannig að aðgangur RÚV að auglýsingamarkaði verði takmarkaður.

Í fyrsta lagi er rætt um að banna sölu á augýsingum á vef RÚV.  Væntanlega verður RÚV jafnframt bannað að selja auglýsingar á alla nýja miðla.

Í öðru lagi verður bannað að kosta efni í útvarpi og sjónvarpi.  Líklega verður þá vörusýnd líka bönnuð (product placement).

Í þriðja lagi verður magn auglýsinga takmarkað.  Tveir kostir hafa verið ræddir til þess að takmarka magn á auglýsingum.  Annars vegar með því að takmarka það augýsingafé sem RÚV má sækja á auglýsingamarkað og hins vegar að takmarka þann tíma sem RÚV má selja auglýsendum.

Eins og staðan er núna hefur RÚV verið með fáa þætti sem skila þeim mjög miklu áhorfi. Á undan þessum þáttum hafa verið langir auglýsingatímar, mjög langir svo ekki sé meira sagt.  Ástæðan fyrir þessum löngu auglýsingatímum er að það er hlutfallslega ódýrt að auglýsa í þeim. Þá hefur það áhrif að RÚV er ekki leyft að setja auglýsingar inn í þætti líkt og einkareknu stöðvarnar gera þó í mismiklum mæli sé. 

Ef auglýsingatími RÚV verður takmarkaður hækkar það líklega verð á sek.  Hvort þeir fái minna í kassann er önnur saga.

Það er samt skárri kostur að takmarka tímann en að takmarka það fé sem RÚv má sækja.  Ég sé ekki hvernig það gengur upp í framkvæmd.

Eins og áður sagði er RÚV þegar með ákveðna takmörkun á auglýsingum að því leiti að þeir eru ekki með auglýsingar inn í þáttum. 

Þeir hafa reyndar verið að færa sig upp á skaftið hvað það varðar undanfarið.  Þannig hafa verið auglýsingatímar inn í Kastljósi og beinum útsendingum - þrátt fyrir að það sé ekki leyfilegt. Með nýju frumvarpi þyrfti að taka algerlega fyrir að það sé leyft og sjá til þess að því sé fylgt eftir.

Ákvörðun um þátttöku í stríði

Nú hafa bæði framsóknarmenn og Morgunblaðið sagt að stuðningurinn við stríðið í Írak hafi verið mistök.

Er þá ekki rétt að rifja upp hvernig ákvörðunin var tekin?

Davíð tók þessa ákvörðun eftir símtal frá sendiherra Bandaríkjanna á Íslandi. Ákvörðunin var síðan kynnt í ríkisstjórn Íslands.

Er ekki tímabært að þeir sem sátu í ríkisstjórn á þeim tíma sem ákvörðunin var tekin greini frá því hvernig að henni var staðið? Er ekki tími til kominn að við fáum að vita allan sannleikann í þessu máli?

Karlmannsverk

Guðmundur Magnússon segir frá því á bloggsíðu sinni að varpað hafi verið fram þeirri hugmynd á Fréttablaðinu að fá einhvern utan blaðsins til þess að skrifa leiðara. Hugmynd sem hann hafi verið mótfallinn og því varð ekkert úr henni.

Ekki veit ég hvað vantaði í leiðaraskrifin þá en nú virðist þetta í góðum málum og ekkert sem menn sjá að vanti.

Þeir sem skrifa leiðara í Fréttablaðið í dag eru: Þorsteinn Pálsson, Kári Jónasson, Jón Kaldal, Björgvin Guðmundsson, Hafliði Helgason, Auðunn Arnórsson, Björn Þór Sigbjörnsson, Páll Baldvin Baldvinsson og Steinunn Stefánsdóttir.

Ekkert að þessu - eða hvað?

Meira um enska boltann

Því má bæta við að á Englandi hækkaði sýningarrétturinn umtalsvert.  Fyrir síðasta þriggja ára tímabil var greitt 1.300 milljónir punda.  Núna er greitt 1.700 milljónir punda.

Sky er með réttin af flestum leikjum og greiðir rúmlega 1.300 milljón punda fyrir sinn hluta.

Það er líka dágóð upphæð.

Afsakið 1.200.000.000 milljónir

RÚV segir 365 borga 1.2 milljarða fyrir réttin á enska boltanum eða 400 milljónir ári.

1.000.000.000 kr. fyrir Enska boltann

365 hafa keypt sýningarréttinn á enska boltanum fyrir milljarð króna að því er Magnús Ragnarsson hefur haldið fram.

Þegar var verið að keppa um sýningarréttinn á Enska boltanum fyrir þremur árum hafði Skjár1 betur í keppninni við Sýn. Í frétt Morgunblaðsins frá þeim tíma er haft eftir Sigurði G. Guðjónssyni þáverandi framkvæmdastjóra Norðurljósa, eiganda Sýnar, að þeir hafi boðið 195 milljónir króna fyrir réttinn. Það var að hans sögn 21% hærra en þeir greiddu fyrir þrjú árin þar á undan.

Sigurður taldi að Skjár1 hafi fyrir þremur árum boðið a.m.k. 10% hærra verð en Sýn. Það þýðir að Skjár1 hafi borgað um 220 milljónir fyrir sýningarréttinn á enska boltanum.

Ofan á það sagði Sigurður bætast aðra eins upphæð fyrir gervihnattanotkun. "Þá værum við komnir í um 400 milljónir fyrir enska fótboltann [fyrir þriggja ára samning]. Til að setja það í samhengi þá kostar fréttastofan okkar um 120 til 130 milljónir á ári, og nánast öll dagskrárgerð á Stöð 2 kostar á bilinu 450 til 500 milljónir á ári. Þannig að þetta verð er út úr kortinu, og er óþekkt í knattspyrnuheiminum í Evrópu," segir Sigurður í fréttinni.

Nú er verið að tala um að sýningarrétturinn hafi farið á rúman milljarð. Ofan á það bætist væntanlega gervihnattanotkun eins og áður.

Við skulum bera saman verðið á sýningarréttinum á enska boltanum undanfarin ár:
Fyrir árin 2001 til 2004 - 160 milljónir
Fyrir árin 2004 til 2007 - 220 milljónir
Fyrir árin 2007 til 2010 - 1.000 milljónir

Verðmiðinn á fótbolta hefur ekki bara hækkað á Íslandi, þetta hefur gerst um alla Evrópu. Það er ekki spurning að Sýn ætti að geta fengið mun hærra verð fyrir kostun en Skjár einn fékk á sínum tíma.

Það er þó spurning hvort hægt sé að ná upp í kostnað. Ef knattspyrnutímabilið er um 9 mánuðir er um að ræða 36 milljónir sem Sýn greiðir á mánuði fyrir sýningarréttinn á enska boltanum. Ofan á það bætist kostnaður. Það verður fróðlegt að sjá hvernig þeir ætla að láta dæmið ganga upp.

RÚV

Hér á þessari síðu hefur verið fjallað um síðustu könnun á sjónvarpsáhorfi. Hún sýnir sterka stöðu RÚV, sterkari en hún hefur verið undanfarið. Þetta er umhugsunarefni – RÚV er að breytast.

Svo er að sjá að RÚV hafi þegar hafið aukna samkeppni á afreyingarmarkaði. Um þessar mundir er sýndur bandarískur afþreyingarþáttur nær daglega á RÚV. Glæpahneigð,Veronica Mars, Svona var það, Bráðavaktin, Launráð, Sopranos og Aðþrengdar eiginkonur eru dæmi um þá. Á sama tíma bandarískt afþreyingarefni slær í gegn hjá RÚV varpar það menningarhlutverki sínu fyrir róða.

Nú er til umfjöllunar á Alþingi frumvarp til laga um Ríkisútvarpið eins og kunnugt er.

Verði það samþykkt eins og það lítur út núna er líklegt að forskot RÚV á markaðinum aukist enn. RÚV fær milljarða í forskot frá ríkinu og er gefið frelsi til þess að hefja óhefta samkeppni við frálsar sjónvarpsstöðvar.

Það verður ekkert því til fyrirstöðu að RÚV víkki út starfsemi sína og hefji sölu auglýsinga á ruv.is, framleiði auglýsingar og bæti við fleiri rásum til þess að sýna fótbolta eða hvað eina. Hvenær verður farið að ræða um að setja auglýsingar inn í þætti?

Þetta þarf að stöðva, það er verulegt slys í uppsiglingu ef ekkert verður að gert.

Í umsögn 365 miðla um frumvarp um Ríkisútvarp ohf segir:

• 365 telja nauðsynlegt að fram fari markviss umræða um hlutverk og starfsramma RÚV í samfélaginu, með þátttöku þeirra sem eiga afkomu sína undir heilbrigðri umgjörð um fjölmiðlarekstur, m.a. eigenda og starfsmanna fjölmiðlafyrirtækja, áður en til endanlegrar afgreiðslu málsins kemur á Alþingi. Um sé að ræða grundvallarmál í íslenskum samfélagi. Fyrst þurfi að leita svara við því hvort RÚV eigi rétt á sér og ef svo er hvers eðlis rekstur þess eigi að vera og hvort betur megi ná þeim markmiðum sem lýst er í frumvarpsdrögunum með öðrum hætti en þar er lagt til.

Það er rétt að við þurfum að ræða þetta.

Ég er þeirrar skoðunar að það eigi að selja eða leggja RÚV niður. Ríkið á ekki að starfrækja fjölmiðill. Þar er ég sammála Helga Hermanssyni sem skrifaði ágæta grein í Fréttablaðið um það efni.

Helgi leggur til að það fé sem ríkið leggur til RÚV (um þrjá milljarðar á ári) fari í sjóð sem sem úthluti styrkjum til dagskrárgerðar, þó þannig að framleiðandi leggi til sambærilegt fjármagn. Þannig kæmi sex milljarða innspýting í íslenska dagskrágerð.

Ég er ekki viss um að þetta form sé það rétta. Það gengur varla upp að ríkið styrki framleiðslu á Bachelor, eða hvað?

Það er hins vegar góð hugmynd að stofna sjóð til þess að framleiða íslenskt, gæða sjónvarpsefni. Þrír milljarðar yrðu góð innspýting fyrir íslenska menningu.

Það þarf að eiga sér stað meiri umræða um frumvarpið áður en það verður samþykkt. Góðu fréttirnar varðandi frumvarpið eru þó þær að ekki verður þörf á takmörkun á eignaraðild í frumvarpi um fjölmiðla því RÚV er eina sjónvarpstöðin sem nær þriðjungs áhorfi.

Meira um sjónvarpsáhorf

Það er rétt að taka það fram að ég hef ekki rýnt ítarlega í nýjustu könnun Capacent. Mig skortir upplýsingarnar sem þarf til þess og hef því aðeins skoðað þær takmörkuðu upplýsingar sem settar eru fram á vef Capacent.
 
Það er marktækara að skoða áhorf í mínútum en uppsafnað áhorf. Uppsafnað áhorf segir til um hversu margir horfðu á tiltekna sjónvarpsstöð í 5 mínútur eða lengur en áhorf í mínútum segir til um hve lengi var horft á viðkomandi stöð. Eðlilega er það á allan hátt betri mælikvarði.

Þá er rétt að taka það fram að áhorf á Stöð 2 hefur verið nokkuð jafnt í síðustu þremur könnunum. Lengra aftur ná ekki upplýsingar á vef Capacent.



Þó svo að áhorft á Stöð2 standi í stað hefur hlutfallslegt áhorf á Stöð2 minnkað. Stöð2 vantar IDOLið. Aðeins RÚV nær 30% markaðshlutdeild sýnist mér.

Þessi mæling segir auglýsendum einungis hver staðan var í október. Þeir geta þó notað upplýsingarnar til þess að mæla áhorf á þá þætti sem voru í sýningu þá og eru enn.

Eitt af því sem auglýsendur skoða er hvaða markhópur horfir á hvaða þætti og reyna að spá fyrir um hvaða þættir muni ná vinsældum hjá tilteknum markhópum. Núna er t.d. X-Factor í sýningu, sem er þáttur sem er líklegur til þess að ná miklu áhorfi hjá 50 ára og yngri.

RÚV er samkvæmt könnuninni ótrúlega vinsælt hjá eldra fólki meðan nánast enginn eldri en 60 horfir á Sirkus.








Þá má benda á að RÚV er ekki með auglýsingar inni í þáttum. Það er þó ekki árangursríkt fyrir auglýsendur að vera með auglýsingar í löngum auglýsingatíma fyrir eða eftir dagskrárlið, því hver horfir á þá?

Sjónvarpsáhorf

Mér sýnist að í febrúar 2005 hafi áhorf á Stöð 2 verið 526 mín. en er núna 283 mín. Markaðshlutdeild farið úr 42% í 21%. ( meðaláhorf 12 til 80 ára )

Sjónvarpið fer úr 39% í 45%.  Ríkið að stefna í það að vera markaðsráðandi.

Samkvæmt þessu sýnist mér að reglan um 25%  hámarks eignaraðild sem er í væntanlegu fjölmiðlafrumvarpi myndi ekki gilda ef Stöð2 væri sér fyrirtæki og ef þau lög væru í gildi í dag.

Þar segir:

• Einstaklingur eða fyrirtæki og skyldir aðilar mega ekki eiga meira en 25% eignarhlut í útvarpsstöð ef markaðshlutdeild er svo mikil sem segir í 2. mgr.

•     Takmarkanir á eignarhaldi skv. 1. mgr. gilda um þær hljóðvarps- og sjónvarpsstöðvar sem mælast með þriðjung í heildaráhorfi eða heildarhlustun íslenskra dagskrárstöðva a.m.k. í þrjá mánuði samfleytt. Heildaráhorf og heildarhlustun reiknast á grundvelli mælinga skv. 6. mgr. með því að margfalda fjölda notenda yfir mánuðinn með fjölda mínútna sem hver notandi horfir eða hlustar yfir mánuðinn og reikna síðan hlutfall hverrar stöðvar.

Sjónvarpsáhorf

Mér sýnist að Stöð 2 komi ekki vel út úr könnun Capacent í okt.  Sirkus bætir við sig og Sjónvarpið.